✦ High Court of India

Supreme Court

Case Details

Neutral Citation No. - 2025:AHC:137095 Court No. - 70 Case :- CRIMINAL MISC. BAIL APPLICATION No. - 42943 of 2024 Applicant :- Nishant Tyagi Opposite Party :- State of U.P. Counsel for Applicant :- Disha Srivastava,Pradeep Kumar,Subir Lal,Swayamanand Sisodiya,Swetashwa Agarwal Counsel for Opposite Party :- G.A.,Sandeep Mishra,Vishvendra Singh Hon'ble Dr. Gautam Chowdhary,J. 1. वररममन दमणणणक पककरर जममनर पमररनम पत, आववदक कक ओर सव मम०अ०सस० 803/2023 अनरररर धमरम 147, 323, 504, 506, 342, 386, 34, 120 बब, 411 भमररबय दणण ससहहरम, रमनम ननदगमम, जजलम रमजजयमबमद मम जममनर पर ममक करनव हवरम पसरमर हकयम रयम हह। 2. आववदक कक ओर सव वररष हवदमन अजधवकम शब वब.पब. शबवमसरव, पररवमदब कक ओर सव हवदमन अजधवकम शब ससदबप हमशम, उनकव सहययरब हवदमन अजधवकम हवशववनद जससह एवस हवदमन अपर शमसककय अजधवकम कय समनम ररम पतमवलब कम पररशबलन हकयम। 3. आववदक कम यह हदरबय जममनर आववदन पत हह, आववदक कम परम जममनर, जममनर आववदन पत सस० 2184/2024 मम इस नयमयमलय कव अनय नयमयपबठ कव आदवश हदनमसक 12.03.2024 कव दमरम हनरसर हकयम रयम हह। 4. ससकवप मम अहभययजन करमनक इस पकमर हह हक, ससचनमकरमर एक वयवसमयब हह और कपडव कव हनममरर कव समर- समर हवतबय हनववश कम वयवसमय कररम हह और हदलब मम रहरम हह। आरयपब वमसम तयमरब नव उसव अपनव वयवसमय मम हनववश कव जलए बमलमयम, लवहकन ससचनमकरमर नव इसकव जलए इसकमर कर हदयम। जब वमसम तयमरब दमरम लरमरमर फयन हकए रए, रय ससचनमकरमर उससव हमलनव कव जलए सहमर हय रयम और हदनमसक 14.10.2023 कय दयपहर 2.30 बजव फलहट नसबर एफ-61 रमजनरर एकसटमशन, जययहर समपर हवलवज, रमजजयमबमद मम आयम, जहमस सभब आरयपब वयहक पहलव सव हब ममजसद रव और जहसव हब वह घर मम दमजखल हहआ, छबन जलयम, उसकव हमरह कय बवलट सव बमसध हदयम और उसकव शरबर कय कपडह सव उनहहनव उसकम फयन ढक हदयम और उसव लमर- घस ससह सव पबटनम शमर कर हदयम। वमसम तयमरब और उसकव समरब कव हमरह मम हपसरमल रब, और 6 करयड रपयव कक हफरमरब ममसरब। सह- उनहहनव उसव जमन सव ममरनव कक धमकक दब अहभयमक हहररर नव ससचनमकरमर कव दयनह दयसरह सव 2.75 करयड रपयव कक रकम हडप लब ररम आरयहपयह नव एक कमरज पर उनकव हसरमकर करवम जलए हक उनहहनव 3 करयड रपयव दव हदए हह और वह आरयहपयह कय हर महबनव 10 लमख रपयव दवरव रहमरव। इसकव बमद उनहहनव ससचनमकरमर कय ररहम कर हदयम। 5. (क) आववदक कव हवदमन अजधवकम नव रकर पसरमर हकयम हक ररककणर कय सहब करनव कव जलए, यहमह यह उलवख करनम उहचर हह हक आववदक नव जममनर आववदन ससखयम 2184/2024 मम हदनमसक 12.3.2024 कव असहरम हनररय और आदवश कव हवरद ममननबय सवरचच नयमयमलय मम हवशवर अनममहर अपबल (आपरमजधक) ससखयम 6116/2024 ययजजर कक रब, हमलमहहक, मममलव कव रमर- दयर पर कयई हनररय जलए हबनम हब इसव वमपस लव जलयम रयम। परररममसवरप, मम० उचचरम नयमयमलय दमरम इसव हदनमसक 13.5.2024 कव आदवश दमरम वमपस लवनव कव आधमर पर हनरसर कर हदयम रयम। आरव यह भब पसरमर हकयम रयम हक आववदक कव समर सममन भसहमकम वमलव सह-अहभयमक पदबप जससह नवरब, जय आववदक कव समर ससबसजधर सककहपरयय कमर मम बहठव पमयम रयम रम, कक जममनर, जममनर आववदन ससखयम 7345/2024 मम नयमयमलय कव आदवश हदनमसक 26.2.2024 कव दमरम सवबकमर कक जम चमकक हह ररम सममन भसहमकम वमलव दय अनय सह-अहभयमक- उफर महटब, भब जममनर, जय आववदक कव समर ससबसजधर सककहपरयय कमर मम बहठव पमए रए रव, कक और 8880/2024 मम जममनर आववदन पत ससखयम 7272/2024 हहररर और कमहररक नयमयमलय कव आदवश हदनमसक 14.5.2024 और 25.4.2024 कव दमरम सवबकमर कक जम चमकक हह। सहअहभयमकरर पदबप जससह नवरब, रबन सह- आरयहपयह कव अलमवम, हहररर और कमहररक उफर महटब नममक इस मममलम कव 7 अनय सहअहभयम यररर कय जममनर/ अहगम जममनर पर मम० नयमयमलय दमरम सवबकमर कक जम चमकक हह। हमलमहहक, सह- अहभयमक हनहमर, जजसकव घर सव कजरर रसरदमरब कक धनरमहश 2 करयड रपयव कक बरममदरब दशमरयब रयब हह, कक जममनर, जममनर आववदन ससखयम 8438/2024 मम मम० नयमयमलय दमरम आदवश हदनमसक 1.3.2024 कव दमरम हनरसर कक रई हह, जजसकव हवरद अपबल मम० उचचरम नयमयमलय मम लसहबर हह। एक अनय सहअहभयम यक पबरममबर ममयर कक जममनर यमहचकम भब इस मम० नयमयमलय दमरम कव दमरम मम आदवश हदनमसक 19.12.2023 जममनर आववदन ससखयम 49605/2023 हनरसर कक रयब हह। हमलमहहक, उनकक दससरब जममनर आववदन पत अभब भब इस मम० नयमयमलय कव समक हवचमरमधबन हह। (ख) यहमह यह उलवख करनम उहचर हह हक आववदक कम नमम परम ससचनम ररपयटर मम उलवजखर नहह हह, न हब उसव कयई पतयक कमयर यम भसहमकम ससपब रई हह और न हब आववदक कम नमम हकसब भब अहभययजन समकब कव बयमन मम अहभकजरर हह, अहपरम जब जमसच अजधकमरब कय हदनमसक 19.10.2023 कय ससचनम हमलब हक ममखय अहभयमक वमसम तयमरब नव हदनमसक 18.10.2023 कय दवहरमदसन मम अपरमध ससखयम 72/2007 कव एक लसहबर आपरमजधक मममलव मम आतमसमपरर कर हदयम हह और उसव नयमहयक हहरमसर मम भवज हदयम रयम हह, रय पमजलस दमरम परररममसवरप हदनमसक 21.10.2023 कय लरभर 11.55 बजव पमरत भटम नस. 5 रयण, रमज नरर एकसटमशन, रमजजयमबमद कव पमस रमप ममखबबर दमरम दब रई ससचनम कव आधमर पर कमररवमई करनव कम दमवम करकव एक झसठब बरममदरब हदखमई रई एवस पसजबकरर ससखयम UP11AY 7576 वमलब सककहपरयय वमहन कय रयकनव कम आरयप लरमयम रयम, जजसमम कमर मम पमसच पमरर और एक महहलम बहठव पमए रए, जजनकव आववदक हनशमसर तयमरब (समलम); हशलपम तयमरब (पतनब), हहररर कम ममर, कमहररक उफर महटब, पदबप जससह नवरब और पबरमसबर दमस ममयर रव और सह- आरयपब हशलपम तयमरब कव पहरह कव बबच रखव पकलबरबन बहर सव 25 लमख रपयव बरममद हयनव कम उलवख हकयम रयम, परसरम यरवष रथय यह हह हक इस मममलम मम आववदक सव हकसब भब वसरम/धनरमहश कक बरममदरब नहह कक रयब हह, जय भब कजरर बरममदरब आववदक व अनय सहअहभयमकरर कव हनशमनदवहब पर दशमरयब रयब हह, वह हमथयम हह। आववदक कय वररममन मममलव मम कव वल इसजलए दमभमरवनमपसरर रप सव फस समयम रयम, कयहहक वह ममखय अहभयमक इसशमर तयमरब उफर वमसम तयमरब कम समलम हह, जबहक ममखय अहभयमक इसशमर तयमरब उफर वमसम तयमरब कक जममनर, हवचमरर नयमयमलय दमरम अपनव आदवश हदनमसक 01.01.2025 कव दमरम हब सवबकमर कक जम चमकक हह। पमससहरक रथय यह भब हह हक वमसरव मम आववदक कय पमजलस दमरम हदनमसक 17.10.2023 कय इसदमपमरम, रमजजयमबमद सव अवहध रप सव उठम जलयम रयम और रब सव वह पमजलसकहमरयह कक अवहध हहरमसर मम रम, इसकक पररपमहष जमन दशरन सयसमइटब, इसदमपमरम, रमजजयमबमद कव सबसबटबवब फम टवज कव सककनशकट हदनमसक 17.10.2023 कय दयपहर 12.58 बजव पररलहकर हह, जबहक आववदक कक हररफरमरब पमजलस दमरम हदनमसक 22.10.2023 कय दशमरयब रयब हह। 6. पररवमदब कव हवदमन अजधवकम दमरम यह रकर पसरमर हकयम रयम हक हवदमन अजधवकम दमरम पसरमर उपरयक रकर अहभयमक कव परम जममनर कव समय पसरमर हकयम जम चमकम हह, जजसकव पररशबलनयपरमसर मम० नयमयमलय दमरम अहभयमक कम परम जममनर हनरसर हकयम जम चमकम हह। चसहकस , अहभयमक कम यह हदरबय जममनर आववदन पत हह, इसजलए इस सरर पर उक रकर हवचमररबय नहह हह। 7. पमनत आववदक कव हवदमन अजधवकम दमरम नवबन रथय यह रकर पसरमर हकयम कमहररक उफर महटब कक जममनर, रयम हक आववदक कम परम जममनर हनरसर हयनव कव उपरमसर सहअहभयमक मम इस कव दमरम नयमयमलय कव अनय नयमयपबठ नव अपनव आदवश हदनमसक 25.04.2024 जममनर आववदन पत सस० 8880/2024 सवबकमर कररव यरवष हकयम हक इस मममलम मम छत लयरह सव कजरर बरममदरब दशमरयब रयब, हकस रम कजरर बरममदरब कव समय अजमर वयहकयह कव हवरद धमरम 100(4) दस०प०सस० अनमपमलन नहह हकयम रयम हह। आरव यह भब पसरमर हकयम रयम हक इस मममलम कव आरयप पत मम० नयमयमलय मम दमजखल हह, हकस रम अभब रक हकसब भब आववदक/ अहभयमक कव हवरद आरयप हवरहचर नहह हहआ हह, जजसकव कमरर सत परबकर कव हनसरमरर मम अनमवशयक हवलसब हय रहम हह ररम इस वमद सव ससबसजधर सत परबकर कव हनसरमरर कक शबघ ससभमवनम नजर नहह आ रहब हह। आववदक कव हवदमन अजधवकम नव अपनव रकर कव समररन मम Indrani Pratim Mukerjea Vs. Central Bureau of Investigation and Another passed in Special Leave to Appeal (Crl.) No. 1627 of 2022 to submit that prolonged incarceration of a person as an under trial is against his fundamental rights under Article 21 of the Constitution of India. मम ममननबय उचचरम नयमयमलय दमरम पहरपमहदर हवजध- वयवसरम कक ओर नयमयमलय कम धयमन आकक ष हकयम ररम उनकव दमरम मम० उचचरम नयमयमलय दमरम (2023) 11 Supreme Court मम पहरपमहदक Cases 255 (SUBRAMANYA V. STATE OF KARNATAKA) हवजध- वयवसरम कव पसरर 76, 77, 78 ओर भब नयमयमलय कम धयमन आकक ष हकयम। पमनत उनकम करन हह हक आववदक कक ओर सव यह आशवमसन हदयम रयम हह हक वह कमनसन कक पहकयम मम सहययर करनव कव जलए रहयमर हह और जब भब आवशयकरम हयरब वह ईममनदमरब सव उपलबध करमएरम और उन सभब शररस कय सवबकमर करनव कव हवचमरर नयमयमलय कव समक खमद कय जलए भब रहयमर हह, जय नयमयमलय उस पर अजधरयहपर करवरब। आववदक हनदरर हह ररम वह इस पकरर मम हद० 22.10.2023 सव कमरमरमर मम हनरद हह। इसजलए आववदक जममनर पर ममक हकयव जमनव ययगय हह। 8. पररवमदब कव हवदमन अजधवकम दमरम पमनत यह रकर पसरमर हकयम रयम हक ररकवरब मवमय कव अवलयकन सव परम चलरम हह हक पमजलस दल नव सककहपरयय वमहन ससखयम यस.पब. 11 पर छमपम ममरम, एवमई 7576 जय सह- तयमरब चलम रहम रम, अहभयमक हशलपम तयमरब कम सरम भमई हह, जजसव वररममन अहभयमक हनशमसर जय हहररर कम ममर, कमहररक, पदबप जससह नवरब और पबरममबर दमस ममयर कव समर कमर मम ममजसद रम। ररकवरब मवमय सव परम चलरम हह हक सह- आरयपब हशलपम तयमरब कव कबजव सव 25 लमख रपयव बरममद हकए रए, जजनहहनव खमलमसम हकयम हक उनकव पहर वमसम तयमरब नव ससचनमकरमर शशमसक शममर सव 2.75 करयड रपयव कक हफरमरब वससलब रब। 2.75 करयड रपयव मम सव 25 लमख रपयव हनशमसर तयमरब ( वररममन आववदक) और उनकक बहन हशलपम तयमरब नव रख जलए रव, जजनहम पमजलस नव सककहपरयय कमर सव बरममद हकयम रम। सह- आरयपब हशलपम तयमरब नव यह भब खमलमसम हकयम हक वह शमसहर हकएशन कस पनब मम सवलस महनवजर कव रप मम कमम कररब हह, इसजलए उनहहनव खमद, उनकव भमई हनशमसर तयमरब (आववदक) और उनकव पहर वमसम तयमरब (सह अहभयमक) नव ससचनमकरमर सव पहसव ऐसठनव कक ययजनम बनमई। ररकवरब मवमय सव यह भब सपष हह हक सहअहभयमक हशलपम तयमरब, आववदक हनशमसर तयमरब और सहअहभयमक हनहमर कक हनशमनदवहब पर हनहमर कव घर सव एक अलममरब मम रखव 2 करयड रपयव बरममद हकए रए। आरव यह भब पसरमर हकयम रयम हक सह-अहभयमक हनहमर, जजसकव घर सव कजरर रसरदमरब कक धनरमहश 2 दशमरयब रयब हह, कक जममनर, जममनर आववदन ससखयम 8438/2024 करयड रपयव कक बरममदरब मम मम० नयमयमलय दमरम आदवश हदनमसक 1.3.2024 कव दमरम हनरसर कक रई हह, जजसकव हवरद अपबल मम० उचचरम नयमयमलय मम लसहबर हह ररम सहअहभयम यक पबरममबर ममयर कक जममनर यमहचकम भब इस मम० नयमयमलय दमरम जममनर आववदन ससखयम कव दमरम हनरसर कक रयब हह, जजसकक मम आदवश हदनमसक 19.12.2023 49605/2023 दससरब जममनर आववदन पत इसब मम० नयमयमलय कव समक हवचमरमधबन हह। इससव पररलहकर हय रहम हह हक आववदक अपनब बहन हशलपम तयमरब (सह-अहभयमक) और अपनव बहनयई वमसम तयमरब (सह-अहभयमक) कव समर ममखय रडसतकमरब/ अहभयमक हह और इस पकमर उसनव पसरब समजजश रचब और इस घटनम कय असजमम भब हदयम। अहभयमक दमरम कमररर अपरमध रसभबर पकक हर कम हह, इसजलए अहभयमक कय जममनर पर ममक न हकयम जमय। 9. उभय पक कव हवदमन अजधवकम कव रकरस कव पररपवकय मम पतमवलब पर उपलबध समरवमन रथयह एवस पररणसरहरयह कम समग रप सव अवलयकन करनव कव उपरमसर, सबसरह कक पकक हर और हकसब भब ठयस हवरयधमतमक सममगब कक अनमपणसरहर एवस उपलबध सममगब सव छवडछमड कक ससभमवनम न हयनव कव रथय कय दवखरव हहए मवरब रमय मम आववदक कय जममनर पर ममक करनव कम उपयमक आधमर हह। 10. अरत वमद कव रमर- दयर पर हबनम कयई हटपपरब हकए हहए आववदक कय उपरयक वहररर अपरमध मम ससबसजधर नयमयमलय कक ससरमहष पर वयहकरर बसध- पत एवस उसब धनरमहश कव दय पहरभस पसरमर करनव पर हनमनजलजखर शरर स कव समर जममनर पर छयड हदयम जमय। 1. आववदक हवववचनम यम परबकर कव दमरमन अहभययजन समकयह कव समर छवडछमड नहह करवरम। 2. आववदक अहभययजन समहकयह व पबहडरम/ हशकमयरकरमर कय णरमयवरम/ धमकमयवरम नहह। 3. आववदक नयमयमलय कव आदवशह कम पमलन करवरम, वह परबकर कव दमरमन हबनम कयई अनमवशयक सररन जलए हनयर हरजर पर नयमयमलय मम उपणसरर हयरम ररम परबकर मम ईममनदमरब सव सहययर करवरम। 4. आववदक जममनर पर ररहम हयनव कव बमद जममनर कक सवरसतरम कम दमरपययर नहब करवरम और हकसब भब आपरमजधक रहरहवजध मम जलप नहह हयरम न कयई अपरमजधक कक तय करवरम। 5. आववदक पतयक यम अपतयक रप सव मममलव कव रथयह सव पररहचर हकसब भब वयहक यम पमजलस अजधकमररयह कय कयई पलयभन यम धमकक नहह दवरम न हब उनसव कयई वमयदम करवरम, जजसकव कमरर उनहम नयमयमलय मम रथयह ड। कय उजमरर करनव सव हवरर रहनम पणव 11. उपरयक शररस मम सव हकसब कव उलसघन कव मममलव मम, परबकर नयमयमलय आववदक कक जममनर हनयममनमसमर रद करनव कय सवरसत हह। Order Date :- 12.8.2025 CP.sahani

Legal Reasoning

Digitally signed by :- CHANDRA PRAKASH SAHANI High Court of Judicature at Allahabad

This is the original judgment text as indexed from the source corpus. Always verify against the official court record before relying on it in a filing — you can do so on eCourts or the Supreme Court of India website. ← Search more judgments